Royal Abjar 

   Ülkemizde aygır kazanç listeleri hazırlandığında genelde toplam kazanca göre değerlendirme yaparız. Aygırların aynı sayıda aşım yapmamaları ve sahaya gelen tay sayıları arasında belirgin farklar olması dolayısıyla bu kazanç listeleri genelde şu tartışmayı da beraberinde getirmektedir. Ama koşan tay sayıları aynı değil ki... 

   Amerikan sisteminde aygırlar için AEI değeri gibi bir değer yaratılmış ve aygırların niteliği bu değer üzerinden bir ifade şekli bulmuştur. Örnek verecek olursam AEI değeri ilk 3 jenerasyonunda 3.00 değerinin üstünde seyreden bir aygır çok iyi bir aygır sınıfına sahip kabul edilecektir ve değeri yükselecektir. Amerika’dan aldığımız aygırlardan hiç biri 3.00 değerine ulaşamamıştır. Hatta 2.00 değerini bile görememişler gözden düştükten sonra da ülkemize ithal edilmeleri kolay hale gelmiştir.  

   Ülkemizde bu tip bir sistemi kurmak için sağlam bir koşu sonucu takibi ve orijin-sonuç ilişkilendirmelerini yapabileceğimiz bir bilgi bankasına ihtiyaç vardır. Mevcut arşiv sahibi kuruluşlardan bu tip bir yapıya sahip işlevi olan tek site sahibi TJK’dır. Aşağıda göreceğiniz aygır kazanç listesi de TJK’nın internet sitesinden alınmıştır.  

   Bu listenin oluşturulmasındaki mantık, aygırların start başına ve tay başına elde ettikleri kazançların koşu kazanma yüzdesi ve plase yapma yüzdesiyle indekslenmesidir. Böylelikle tay başına aygırın bir kazanç indeksi ortaya çıkacaktır. Yavruları daha iyi ikramiye kazanan bir aygırın tayları bunu daha yüksek bir yüzdeyle başarıyorsa doğal olarak diğer aygırların önüne geçecektir.  

   Bu tip listelerin oluşturulmasında istatistiki olarak gerçeğe en yakın değerin oluşmasında belli bir yavru sayısı yada start sayısı belirlenmektedir. AEI değeri hesaplanırken en az 25 tayı koşan aygırlar baz alınmaktadır. Ben ise aşağıdaki listede en az 10 yavrusu koşan aygırları değerlendirmeye aldım. 12 Nisan 2008 itibariyle oluşan liste şu şekilde olmuştur.  

   

 

   Listede geçtiğimiz yılın lider aygırı Royal Abjar birinci sırada bulunuyor. 2.95’lik değeri yakalayan aygırın Nisan ayı başında bu değeri 2.80 civarındaydı. Listenin ikinci sırasında yer alan Galetto taylarının az sayıda seçilmiş koşuda start almasıyla en az Royal Abjar kadar başarılıdır. Common Grounds istikrarlı koşan yavrularıyla 2008’in bu 3.5 aylık döneminde en değerli 3. aygır olmuştur. 4. sırada bir özel hara aygırı olan Dilum yer bulmuştur. 5. sırada da yer bulan aygır özel harada aşım yapmış olan Lear White olmuştur. Dilum 2.43, Lear White ise 2.32’lik değere sahip.  

   6. sırada yer alan aygır Distant Relative aşım yapamadığı sezonun bu yıl 3’lü taylara denk gelmesiyle şu ana kadar sadece 4 ve yukarı yaşlı taylarıyla temsil edildi ve 2.08’lik indeks yakaladı. 2 yaşlı çok sayıda tayı bulunan aygır bu sezon ikililerde lider aygırlığa aday. Bu nedenle yılın ikinci yarısında aygırı daha yukarıda görebiliriz. Listede ilk 10’un diğer aygırları TJK aygır kadrosunda bulunan West By West, Ocean Crest, Always A Classic ve Unaccounted For olmuştur. 11. sırada yer bulan Bosporus, 19. sırada yer bulan Devir isimli aygırlar özel hara aygırlarını ilk 25’te temsil eden diğer safkanlardır.  

   Bu listede yer bulamayan diğer aygırların koşan tay sayıları 10’u geçtikçe ve sezon ilerledikçe listenin en doğru halini göreceğiz. Yıl sonunda da 2008 yılının genel bir listesinde en iyi aygırı tespit edebileceğiz.  

   Şair GENÇER O.